Kontynuuj W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika.
Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".

Podaj adres e-mail

jeśli chcesz być informowany o nowościach pojawiających się w naszym serwisie.

aby usunąć swój adres wpisz adres e-mail i kliknij wypisz

  • Zapytaj burmistrza
Czy i jak często korzystasz ze scieżki pieszo rowerowej do Woźnik
Ilość głosów: 3473

Zabytki

Grodzisk to miasto które powstało z dwóch organizmów miejskich. Pierwszy, średniowieczny, powstał na niewielkim wzniesieniu terenu, dawniej otoczony fosą i na niektórych odcinkach wałem drewniano-ziemnym. Drugi został założony 2 XI 1593 roku przez Jana Ostroroga na północ od granic “starego” miasta. Początkowo napływali do niego dość licznie innowiercy, przede wszystkim bracia czescy. Połączone są one ulicą noszącą dawniej nazwę Staromiejskiej, po uregulowaniu i poszerzeniu w 1809 – Szeroką. Kolisty przebieg umocnień wokół starego miasta i prostokątną siatkę ulic nowego miasta można odczytać jeszcze i dziś.    

  

Kościół poewangelicki
Pośrodku Placu Powstańców Wielkopolskich (dawny Nowy Rynek miasta założonego w XVI wieku) znajduje się kościół poewangelicki. Dawniej w tym miejscu znajdowała się inna świątynia. Obecna budowla została oddana do użytku 6 VI 1905 roku. Pp 1945 była zdewastowana. Od 1957 roku jest kościołem katolickim, po przeprowadzeniu remontu poświęconym 30 X 1960. Kościół zbudowany jest z cegieł z kamiennym cokołem i dużą częścią fasady, w którą wtopiono wieżę – dołem kwadratową, wyżej ośmioboczną. Nad wejściem znajduje się efektowna mozaika z postacią Chrystusa, a pod nią drewniany fryz ze scenami z jego życia (rzeźba A. Boche). Wnętrze poprzecznie usytuowanej nawy nakryto drewnianym pseudosklepieniem kolebkowym. Witraże w kościele pochodzą z połowy lat 80-tych.

 

Kościół farny

Najcenniejszym zabytkiem miasta jest bez wątpienia kościół farny św. Jadwigi. Najstarsza wzmianka o kościele grodziskim pochodzi z 1401 roku, choć przypuszcza się, że założenie parafii miała miejsce po 1267 roku. Pierwotna budowlę drewnianą zastąpiła budowana po 1426 roku świątynia gotycka. Mury jej są obecnie ukryte pod tynkiem, na zewnątrz widać natomiast trójboczne zamknięcia prezbiterium oraz zarysy ostrołukowych portali w fasadach płn. i płd. Autorem przebudowy był pochodzący z Włoch (przypuszczalnie z Padwy), ale działający przez całe życie w Wielkopolsce, Krzysztof Bonadura starszy, nadworny murator Opalińskich. W Grodzisku działał on od około 1615 roku a wzorował się na kosciel Santa Giustina w Padwie. Poświęcenia kościoła dokonano w 1649 roku, choć przebudowa została ukończona dopiero 23 lata później. W 1752 roku w wieże kościoła uderzył piorun i zabił jedna z pięciu znajdujących się na niej osób.

W 1769 roku został zniszczony hełm wieży, a w 1864 spaliła się kopuła, odrestaurowana w roku następnym. W 1865 powstało nowe zwieńczenie wieży i nowa zakrystia, dobudowana od strony południowej. Podczas okupacji hitlerowskiej był tu magazyn, a w 1944 Niemcy zdarli blachę z głównej kopuły. Wnętrze zostało odnowione w latach 1966-67 przez Teodora Szukałę i Henryka Kota.

Nad kopułą wznosi się blaszana figura św. Floriana z herbem i inicjałami ostatniego fundatora kościoła oraz datą ukończenia robót. Święty ma strzec miasto przed burzami i pożarami.

Kościół farny ma jedną nawę, po bokach której znajdują się podwójne kaplice, a także prezbiterium od wschodu, oraz zwieńczoną hełmem wieżę od zachodu. Prezbiterium i kaplice kryte są kolistymi kopułami. Elewacje zdobione są kilkoma kondygnacjami nisz i wnęk charakterystycznych dla twórczości Bonadury.

Rokokowy ołtarz w prawej kaplicy z cennym obrazem Matki Boskiej Różańcowej z 1640 roku, pędzla Bartłomieja Strobla – nadwornego malarza króla Władysława IV.

LINK DO ZABYTKU

www.jadwigagrodzisk.pl

 

Ratusz
Pośrodku Starego Rynku usytuowany jest trójkondygnacyjny ratusz pochodzący z pierwszej połowy XIX wieku. W czasie nalotu niemieckiego 27 stycznia 1945 roku został uszkodzony. Odnowiony dwa lata później. Obiekt, generalnie wyremontowany w latach 1996-1998, otrzymał w tym okresie wieżyczkę która dopełnia wyglądy budowli. Siedziba władz miasta. 

LINK DO RATUSZA


Eklektyczna kamienica 

Na narożniku ul. Wawrzyniaka znajduję się eklektyczna kamienica, wybudowana pod koniec XIX wieku przez grodziskiego kupca Abrahama Herzfelda. Budynek zbudowany jest z czerwonych cegieł, z tynkowanymi obramieniami otworów, loggią nad wejściem i dachem mansardowym. Dawniej miał tu siedzibę Bank Spółdzielczy a obecnie Cech Rzemiosł Różnych.

LINK DO ZABYTKU

 

Kościół pobernardyński

Na narożniku ulic Bukowskiej i 3 Maja, wznosi się barokowy kościół pobernardyński. Bernardynów osadził tu w 1662 roku kasztelan nakielski Jan Leopold Opalińskim, choć wydana przez biskupa Wojciecha Tolibowksiego zgoda z 12 XI 1661 roku dotyczyła zakonu reformatów. Szczyt kościoła i dwukondygnacyjny hełm wieży pochodzą prawdopodobnie z 1739 roku. Od kasaty klasztoru ok. 1830 roku, jest to kościół filialny parafii farną. Jednonawową budowlę, z poprzeczną nawą i prosto zamkniętym prezbiterium, nakrywa sklepienie kolebkowe. Wewnątrz znajdują się ołtarze z obrazami malarzy zakonnych; w ołtarzu głównym widnieje obraz z ok. 1662 r przedstawiający Adorację Imienia Jezusa przez króla Jana Kazimierza, świętych i dostojników. Po lewej stronie umieszczono nagrobek w formie ołtarzyka z dekoracja rokokową wojewody sieradzkiego Wojciech Opalińskiego.

LINK DO ZABYTKU

 

Poczta
Eklektyczny budynek poczty z początku XX wieku.

LINK DO POCZTY

 


Kościół pod wezwaniem Świętego Ducha.
Świątynia została wzniesiona w 1663 roku staraniem księdza Jana Wolsztyńskiego, na miejscu kaplicy z 1426 która również była pod wezwaniem św. Ducha. Jest to budowla o konstrukcji zrębowej, z zewnątrz oszalowana, o od strony wschodniej wznosi się dwukondygnacyjna wieża konstrukcji słupowej z kruchtą w przyziemiu, zwieńczona w górze dachem namiotowym, pokrytym podobnie jak dwuspadowe dachy świątyni, blachą. OD strony północnej do kościoła przylega zakrystia z muru pruskiego, nakryta dachem trójspadowym.

Jest to świątynia na planie prostokąta, jednonawowa, z wydzielonym balaskami prezbiterium. Całość nakryta jest płaskim stropem, a ściany wzmocnione lisicami i zastrzałami. Ściany zdobi polichromia z drugiej połowy XVIII wieku, odsłonięta w 1951 roku przez Teodora Szukałę.

Na ścianach bocznych nawy iluzjonistyczne malowane ołtarze imitujące architektoniczne obramienia z kolumnami i zwieńczeniami. W ołtarzu po lewej, południowej, w polu środkowym umieszczono obraz Matki Bożej Pocieszenia datowany na drugą połowę XVII stulecia. W zwieńczeniu wizerunek nieznanego imienia Świętego – męczennika z XVIII wieku. Po stronie przeciwnej nawy, północnej, drugi ołtarz boczny, a w jego polu środkowym obraz przedstawiający scenę Zesłania Ducha Świętego. W zwieńczeniu ołtarzowym wizerunek św. Anny Samotrzeć. Obydwa obrazy datowane są na wiek XVIII.

W części prezbiterialnej nawy, na ścianie zachodniej tzw. paludament, czyli namalowana i udrapowana kotara imitująca tło ołtarza głównego. W jego środkowej części, w okazalej akantowej ramie obraz św. Walentego – patrona przewlekle chorych, a zarazem zakochanych. Nad jego głową złocona aureola. W narożu lewym obrazu sylwetki chorych proszących o uzdrowienie, zaś w narożu prawym sylwetka zapewne fundatora świątyni, księdza Jana Wolsztyńskiego oraz data 1663. Akantową dekorację ołtarza wspierają sylwetki aniołów. Nieco w głębi, tuż za ołtarzem, na tle rozpiętej kotary krucyfiks z pierwszej połowy XIX wieku. W prezbiterium na ścianach dwa obrazy: z prawej wizerunek Matki Boskiej Pociesznia, zaś z lewej XVII – wieczny obraz siostry wizytki św. Małgorzaty Marii Alacoque, której objawia się Najświętsze Serce Pana Jezusa.

Przy ścianie południowej nawy ambona z pierwszej połowy XVIII wieku, a płycinach jej korpusu skromna dekoracja plastyczna. Ściany nawy zdobią jeszcze dwa obrazy: Serca Jezusa z lewej oraz Matki Bożej Pocieszenia z prawej. Ten ostatni jest darem od pielgrzymujących do sanktuarium Maryjnego w Górce Duchownej.

Nawę od zachodu zamyka chór muzyczny wsparty na dwóch słupach. Nieco dalej, w kruchcie wieżowej nad wejściem do nawy kościoła skromny ornament kwiatowy, pośród którego zawieszony jest mocno nadszarpnięty zębem czasu XVIII wieczny krucyfiks.

LINK DO ZABYTKU

    


Budynek szkolny
Budynek szkolny w której znajduj się Szkoła Podstawowa nr 2 oraz Gimnazjum. Powstał on w końcu XIX wieku. Na jego ścianie widnieje tablica z 1958 roku upamiętniająca 40 rocznicę wyruszenia do walki oddziału powstańców wielkopolskich.

LINK DO ZABYTKU

 

Liceum
Gmach Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego, którego gmach w stylu “okrągłego łuku” zbudowano w latach 1877-1885 na niemiecką koedukacyjną szkolę średnią (progimnazjum). W 1927 roku rozpoczęło tu działalność gimnazjum miejskie.

LINK DO SZKOŁY

 

Dworzec kolejowy
Przy ulicy Kolejowej znajduje się zespół zabudowań stacji kolejowej powstały w końcu XIX wieku.

LINK DO DWORCA

 

 

Dworek 
Na narożniku ulicy kolejowej i Półwiejskiej w 1896 roku grodziski budowniczy Franciszek Andrzejwski zbudował dom o ładnej bryle w stylu dworków, eklektyczny z elementami wczesnej secesji, dekorowany płaskorzeźbionymi ozdobami na elewacjach.

LINK

    

Budynek Starostwa i Sądu

Przy ulicy Żwirki i Wigury znajdują się dwa eklektyczne gmachy: neogotyckie starostwo oraz neobarokowy sąd powiatowy, zbudowane w 1905 roku. Za gmachem sądu znajduje się tzw. dom sędziego oraz wiezienie (od 1976 roku w jego murach znajduje się zakład poprawczy). Na pierwszym planie budynek Starostwa Powiatowego.

SĄD REJONOWY

STAROSTWO POWIATOWE

 


 

 

 

 

1/23